Het Thomaskoor Zierikzee

(voorheen Gereformeerd kerkkoor Zierikzee) is in 1948 opgericht en heeft in 2008 dan ook zijn 60-jarig bestaan mogen vieren. Bij die gelegenheid werd een bezoek gebracht aan het Europees Parlement, waar het koor werd rondgeleid en het een maaltijd kreeg aangeboden. Tot besluit van die dag werd tijdens een diner in restaurant “Emelise” in Kamperland nadrukkelijk stil gestaan bij het jubileum.
Het koor vervult als cantorij regelmatig een belangrijke rol tijdens de erediensten. Geen geringe taak, maar toch blijven zijn optredens daar niet toe beperkt. Al geruime tijd presenteert het zich, aangevuld met gastzangers uit de regio, ook als projectkoor. Zo is het mogelijk om muzikaal zeer uitdagende werken als oratoria en de, in de regio bekende, “Ceremony of Christmas Carols” uit te voeren.

Er wordt op muzikaal gebied druk aan de weg getimmerd en dat vertaalt zich in concrete belangstelling. Het ledental van het koor groeit de laatste jaren indrukwekkend. Het ‘vaste’ ledenbestand bedraagt op dit moment ruim 50 en het aantal gastzangers varieert van 15 tot 20. Vanaf 1980 is Mar van der Veer de vaste dirigent van het koor. Dankzij zijn kwaliteiten beleeft het koor fraaie muzikale hoogtepunten.

Sinds 1988 (in 2008 dus voor de 20e maal) wordt in de Nieuwe Kerk van Zierikzee in de week vóór Kerstmis The Ceremony of Christmas Carols uitgevoerd. Een evenement waarvoor onveranderd veel belangstelling bestaat.
Ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan in 1998 werd een concert gegeven waarbij Engelse kerkmuziek ten gehore werd gebracht.
Er werden verschillende reizen naar het buitenland gemaakt. Vaak werd dan ergens gezongen. Hoogtepunten waren de reizen naar Frankrijk (Parijs), Engeland (Londen), Duitsland (Thüringen) en België (Antwerpen).
Predikant/dichter Michiel de Zeeuw en componist Mar van der Veer schrijven regelmatig liederen voor de kerkdiensten waaraan het koor meewerkt. Ook schreven zij inmiddels twee eigentijdse oratoria. Het eerste is het Passieoratorium “Een gat in het dak”, met nieuwe teksten en nieuwe muziek, op basis van bijbelteksten uit de Nieuwe Bijbelvertaling (2005).  Professionele- en semi-professionele musici en amateurs werkten hierin vruchtbaar samen. Het werk dat in Zierikzee begonnen is, werd ook landelijk uitgevoerd. In 2005 vonden uitvoeringen plaats in Zierikzee, in Kruiningen en in Oss. Op 4 maart 2007 werd de Passie gezongen in Antwerpen en op 1 en 2 april respectievelijk in de Immanuëlkerk in Maassluis en De Kleine Kerk in Veere.

In 2008 verscheen het oratorium: “Gebroken jaren”. Het werk van Michiel de Zeeuw en Mar van der Veer is verdeeld in vier seizoensdelen: herfst, winter, lente en zomer. Het beschrijft niet zozeer de natuur als wel het leven van de mens. Traditioneel gaat men er vanuit dat de lente in de jeugd begint en de winter het afscheid van het leven symboliseert. Het oratorium gaat daar dwars tegenin: ook als je oud bent kan het nog volop lente of zomer zijn, kunnen mensen vrucht dragen. Het oratorium bestaat uit op muziek gezette bijbeldelen en nieuwe teksten, als een schets van een vruchtbare bestaanswijze. In recitatieven, sololiederen, motetten en kinderliederen weerklinkt de dynamiek uit oude Schriftwoorden en eigentijdse ervaringen.

GEBROKEN JAREN is dan ook geen concert voor anderen, maar een gemeenschappelijk gebeuren waarbij zoveel mogelijk mensen worden ingeschakeld. Liederen voor volwassenen, maar ook voor kinderen. Instrumentale partijen naar de moeilijkheidsgraad die men aankan en diverse canons om iedereen bij het muzikale gebeuren te betrekken.
Het werk kenmerkt zich door een nauwe tekst-muziekverhouding en zit vol symboliek. Elk van de afzonderlijke delen werden als kleine projecten uitgetest, in het kader van een kerkdienst. Ieder ‘seizoen’ is dan ook te benutten als een muzikale opzet voor een kerkdienst.
Het is de bedoeling dat meerdere plaatsen in Zeeland kennismaken met dit werk,
zodat het -evenals bij de passie EEN GAT IN HET DAK- een aanzet kan worden tot verdere verspreiding in Nederland. Op 29 februari, 7 en 15 maart 2008 vonden de eerste drie uitvoeringen plaats in Zierikzee, Kruiningen en Veere.
Het IKON-radioprogramma Musica Religiosa besteedde uitvoerig aandacht aan “Gebroken Jaren”.

In 2010 verscheen weer een nieuw werk van de hand van tekstschrijver Michiel de Zeeuw en componist Mar van der Veer speciaal geschreven voor het Thomaskoor en de Thomaskerk; de Thomascantate. Sinds de Gereformeerde Kerk te Zierikzee, nadrukkelijk koos voor de naam ‘Thomaskerk’, om oude verschillen achter zich te laten, was daar nieuwe aandacht voor de bijbelse figuur van Thomas. Thomas lijkt slechts bekend geworden als de ‘ongelovige’ Thomas. Mensen denken graag in uitersten. Aan het andere uiterste zouden we dan Abraham tegenkomen, die juist als ‘de vader van alle gelovigen’ bekend staat. In de nieuwe cantate worden verhalen over Abraham samengebracht met de bijbelverhalen over Thomas. Zijn het wel uitersten? In onze samenleving komen we hun posities bijna overal tegen: De ene mens die stellig beweert niet in God te geloven en de ander die zegt dat wel te doen, maar niet kan aangeven wat dat precies betekent. Deze spanning is in de cantate voelbaar.

Eén van de beelden die in de cantate voorkomt, is die van de vinger en de hand. Wanneer Thomas letterlijk en figuurlijk de hand wil leggen op de wonden van Jezus, horen we hoe Abram met zijn vinger de sterren telt. Zo luidt de titel van de opening van de cantate ‘Eén vinger’ en bijna aan het slot klinkt ‘Twee handen’. De gehele cantate door is er een rode draad, een refrein waarbij gaandeweg steeds meer zangers betrokken worden ‘In uw hand mijn leven – mijn leven in uw hand’. Verder bestaat de cantate uit liederen, motetten en recitatieven. Ook muzikaal gezien speelt het begrip ‘hand’ een grote rol. Het bestaat uit vijf noten die verwijzen naar de vijf vingers. Eerst stijgend dan dalend. In de veertiendelige cantate duikt dit motief regelmatig op. Een ander muzikaal motief is dat van de sterrenhemel. De Thomascantate ging op 30 oktober 2010 in première in de Thomaskerk met daaraan vooraf een studiedag.

NIEUWE LIEDERENBUNDEL ALS STREEKPRODUCT

‘In een land dichter bij zee’ luidt de titel van een nieuwe liederenbundel van de Zierikzeese dichter Michiel de Zeeuw en componist Mar van der Veer. Het is een verzameling van zeventig kerkliederen, kinderliederen en canons die het resultaat zijn van een jarenlange samenwerking als predikant en cantor van de Thomaskerk in Zierikzee.

De nieuwe liederen zijn ontstaan in Zeeland en dat is te merken aan veel beelden die in de teksten gebruikt worden. Zoals in de oude Hebreeuwse psalmen beelden uit de natuur werden gebruikt (herder, rots, vesting) zijn er in deze liederen uit de 21e eeuw beelden te ontdekken die verraden in welke omgeving deze liederen zijn ontstaan. Zo vertellen de liederen van golven, kust, wind, licht en een hoge hemel, begrippen die nauw verbonden zijn met het Zeeuwse landschap. Om deze reden worden de liederen in de bundel afgewisseld door fraaie foto’s van een aantal Zeeuwse fotografen. Het lied ‘In een land dichter bij zee’ is gemaakt ter gelegenheid van de eerste Zeeuwse kerkendag. Het Zeeuwse ‘Koningslied’, dat vorig jaar gezongen werd voor de nieuwe koning en koningin, vertelt ook over Zeeuwse begrippen die een beeld zijn van het koningschap. Een canon ‘Gevleugeld wil ik leven’ ontleent zijn inspiratie aan de vogels en zo zijn er nog tal van liederen te noemen waaruit blijkt dat de beelden om ons heen kunnen werken als een ‘Beeldfontein’. Vaak zijn de liederen geschreven vanuit een bepaalde situatie of voor een bepaald gebeuren.

Meer informatie op de pagina 'Liedbundel'

Contact

Voorzitter, Simon Romijn, romijn24@xs4all.nl

Secretaris, Conny Verhage-Reehorst, koor@thomaskerkzierikzee.nl

Penningmeester, Anke Krabbe-Bosma, akrabbe@zeelandnet.nl

Vice voorzitter, Gerrit Brul, gerritbrul@kpnplanet.nl

Muziekbeheer, Piet Kakebeke, pjkakebeke@zeelandnet.nl

Dirigent, Mar van der Veer, marmuziek@gmail.com