Het ontstaan van onze kerk

Wie een boek over onze vaderlandse kerkgeschiedenis leest, zal zich verbazen over de vele splitsingen die zich binnen de protestantse kerken hebben voorgedaan. In een tijd waarin we juist zoeken naar verbinding en eenheid tussen kerken, is het niet eenvoudig om aan te voelen waarom mensen in het verleden liever gescheiden verder gingen dan samen in een kerk, waarvan men vreesde dat ze dwaalde. Toch doet men onze voorvaderen en voormoederen tekort als daarbij geen oog is voor de hartstocht waarmee ze God wilden dienen en het geloof zochten te verstaan. Die hartstocht proberen we nu op andere manieren te vertalen, maar het is goed om te weten hoe het spoor van onze kerkgemeenschap door de tijd gegaan is.

Bij de Afscheiding rond 1834 splitsten een groot aantal gemeentes in Nederland zich af van de Nederlands Hervormde Kerk. Belangrijk hierbij was voor hen het gevoelen dat de overheid niet mocht uitmaken welke keuzes een mens op het terrein van zijn of haar geloof maakte.

De afgescheiden gemeentes kozen een tijdlang voor de benaming 'Christelijk Gereformeerd'. In Zierikzee had deze Christelijk Gereformeerde kerk een gebouw in de Meelstraat. Later (1879) ontstond er in Zierikzee nog een Christelijk Gereformeerde Kerk toen de orthodox hervormde evangelisatievereniging "Toevlucht" zich van de hervormde moederkerk afsplitste en ook voor deze naam koos. Deze gemeente had een ruimte aan de Sint Domusstraat. Al voerde men dezelfde naam, de verhouding tussen 'Meelstraat' en 'Sint Domusstraat' was stroef.

Landelijk ontstond er rond 1886 (o.l.v. Abraham Kuyper) opnieuw een scheuring: de Doleantie. Men was bang dat grote vrijzinnigheid het christelijk geloof zou overschaduwen. Het gedeelte dat zich bij deze scheuring niet langer tot de Hervormde Kerk rekende sloot in 1892 aan bij de Christelijk Gereformeerde Kerk van 1834, en koos voor een nieuwe naam: Gereformeerde kerken in Nederland.
Een aantal kerken, o.a. in Zierikzee (destijds Meelstraat), koos niet voor deze aansluiting en bleef zich Christelijk Gereformeerd noemen. De gemeente aan de Sint Domusstraat sloot wel aan en werd zo dus een Gereformeerde Kerk.

De Gereformeerde Kerk Zierikzee na 1953

Door de ramp van 1 februari 1953 werden de aan de Gereformeerde Kerk toebehorende vergadergebouwen, Consistorie en Kosterswoning onherstelbaar beschadigd. Ook gingen de evangelisatiegebouwen in Ouwerkerk en Nieuwerkerk geheel verloren. De toenmalige kerkenraad heeft afgezien van de herbouw te Ouwerkerk en Nieuwerkerk en toestemming gekregen om de bestedingplichten vanuit de wederopbouw na de ramp, volledig te investeren in herbouw te Zierikzee.

Op 14 sept 1956 werd de bouw van de vergaderlokalen aanbesteed in "'t Zaaltje", Visslop 5. De bouwopdracht werd gegund aan de laagste inschrijver, dhr. C. van 't Veer. Voordat met de bouw kon worden begonnen moesten eerst de in gebruik zijnde kerkenraadkamer, catechisatielokaal en kosterswoning gesloopt worden (deze kosterswoning en de andere gebouwen stonden voor de kerk, waar nu de vergaderzalen zijn).

Nadat een aanvankelijk aanbod van het rijk om aan de gemeente Zierikzee een jeugdgebouw te schenken voor alle gezindten op tegenstand stuitte, werd uiteindelijk bereikt dat het Rijk hulp zou verlenen om de oude lokaliteiten weer op te bouwen, de inventaris, de centrale verwarming en het plafond van de kerk te vernieuwen en de rampschade te herstellen.
Ook werd besloten om het kerkorgel te vernieuwen onder supervisie van de daarvoor aangestelde orgelraad van de Ned. Herv. Kerk. Als kosterswoning werd het pand Visstraat 9 aangekocht.
De eerste steenlegging was op 4 november 1957 door ds. Y.J. Tiemersma, en de bouwers (twaalf) kregen een gratificatie van f. 5,-.

Zaterdag 29 november 1958 kreeg de gemeente de gelegenheid om de lokaliteiten te bezichtigen. De officiële overdracht aan de kerkenraad vond plaats op 1 december 1958. Het orgel kwam begin 1960 gereed en is gebouwd door de Gebrs. Van Vulpen te Utrecht.

Renovatie

Inmiddels hebben het kerkgebouw en de bijgebouwen een grondige renovatie ondergaan. In het seizoen 1993/1994 is de bovenzaal grondig vernieuwd. Van één grote zaal en het podium zijn twee nieuwe zalen gemaakt. Eén van deze zalen is de speciale ruimte voor de jeugd. Daarnaast is boven een nieuwe keuken aangebracht en een toiletgroep. In het seizoen 1994/1995 is de kerkzaal vernieuwd. Het aantal zitplaatsen is met enige tientallen teruggebracht. Daardoor ontstond er meer ruimte in de paden en kon een groter liturgisch centrum worden gerealiseerd. De kansel is nu verplaatsbaar. Op verschillende plaatsen in de kerk zijn de banken totaal vernieuwd en deels vervangen door losse stoelen.

In het seizoen 1995/1996 is de benedenzaal grondig aangepakt. De kerkenraadkamer is verplaatst naar de voorzijde van het gebouw. Daardoor is er ruimte ontstaan voor een ruime ontmoetingshal. De toegankelijkheid voor mensen die slecht ter been zijn of die gebruik maken van een rolstoel is aanmerkelijk verbeterd. De verbouwing kon met name tot stand komen door de inzet van veel vrijwilligers.

Protestants

In mei 2004 werd onze kerkgemeenschap, plaatselijk samen met de Evangelisch-Lutherse gemeente en de Nederlandse Hervormde gemeente in Zierikzee, deel van de Protestantse Kerk in Nederland. Op de startzondag van dat jaar onthulden de jongste en oudste van de op dat moment aanwezige gemeenteleden, te weten Shanna Schouls, Caroline van den Doel en zr. A. Hondius een kleurrijk naambord, waarvan naast de naam Protestantse kerk, velen vooral ook de slotwoorden 'van harte welkom!' positief opvielen.

Predikanten die de kerk dienden:
K.B. van Diemen 1879 - 1882
J.A. Goedbloed 1883 - 1889
M. Keulemans 1889 -1895
G.W.H. Esseling 1896 - 1904
H.W. Laman 1904 - 1911
J. Sybesma 1913 - 1917
G.J. Wielenga 1918 - 1926
J.v. Lonkhuyzen 1928 - 1939
G. Leene 1940 - 1944
S. Greving 1946 - 1951
Y.J. Tiemersma 1951 - 1963
J.H. Nawijn 1964 - 1968
H. Favier 1969 - 1974
F. Spoelstra 1974 - 1979
P. Blokland 1979 - 1988
A. Jobsen 1989 - 2001
J. van Voorst, M.E.G. de Zeeuw 2002 - 2016
F.J.T. Schipper 2017 - heden